By admin 
Dla nowego, dobrze ocieplonego domu 150 m² z ogrzewaniem podłogowym gruntowa pompa ciepła potrzebuje zwykle ok. 80–140 m odwiertu pionowego, najczęściej ok. 120 m w dwóch odwiertach po ok. 60 m. W domu z lat 2010–2020 będzie to raczej ok. 110–190 m, a w starszym, słabiej ocieplonym budynku nawet ponad 200 m. O wyniku decydują dwa czynniki: ile ciepła potrzebuje dom i ile ciepła oddaje grunt na Twojej działce.
Policz dla swojego domu: powierzchnia, ocieplenie, grunt, liczba domowników.
Kalkulator odwiertu →Jaka głębokość odwiertu na dom 150 m² – tabela
Łączna długość odwiertów dla domu 150 m² z ogrzewaniem podłogowym i 4 domownikami, w zależności od gruntu i standardu ocieplenia:
| Grunt na działce | Nowy dom, WT 2021 (ok. 35 W/m²) | Dom po 2010 r. (ok. 50 W/m²) | Dom z lat 1990–2010 (ok. 70 W/m²) |
|---|---|---|---|
| Suchy piasek / żwir (ok. 20 W/m) | ok. 240 m | ok. 330 m | ok. 445 m |
| Glina, ił wilgotne (ok. 35 W/m) | ok. 140 m | ok. 190 m | ok. 255 m |
| Grunt mieszany / nieznany (ok. 40 W/m) | ok. 120 m | ok. 165 m | ok. 225 m |
| Piasek, żwir nawodniony (ok. 55 W/m) | ok. 90 m | ok. 120 m | ok. 165 m |
| Skała (piaskowiec, wapień, granit) (ok. 60 W/m) | ok. 80 m | ok. 110 m | ok. 150 m |
Najczęstsza sytuacja – nowy dom na gruncie mieszanym, w którym rodzaju warstw nie znamy dokładnie – daje ok. 120 m. Jeśli działka leży na nawodnionych piaskach albo skale, ten sam dom może potrzebować tylko ok. 80–90 m, a na suchym piasku nawet ok. 240 m.
Jak obliczyć głębokość odwiertu – przykład dla domu 150 m²
- Zapotrzebowanie domu na ciepło. Nowy dom ok. 35 W/m²: 150 m² × 35 W/m² = 5,25 kW. Dokładną wartość podaje projekt instalacji (obliczenia OZC).
- Ciepła woda użytkowa. Przyjmuje się ok. 0,25 kW na osobę: 4 osoby × 0,25 kW = 1 kW. Razem moc pompy ok. 6,25 kW.
- Ile ciepła trzeba pobrać z gruntu. Pompa część energii dostaje z prądu. Przy współczynniku COP ok. 4,3 (podłogówka) z gruntu pochodzi: 6,25 kW × 3,3 ÷ 4,3 ≈ 4,8 kW.
- Wydajność 1 metra odwiertu. Dla gruntu mieszanego przyjmuje się ok. 40 W z metra: 4800 W ÷ 40 W/m = 120 m.
- Podział na odwierty. 120 m najczęściej dzieli się na 2 odwierty po ok. 60 m w odstępie min. ok. 6 m.
Ten sam rachunek wykonuje kalkulator odwiertu pod pompę ciepła – wystarczy wpisać własne dane.
Od czego zależy głębokość odwiertu?
Rodzaj gruntu – ile ciepła oddaje 1 metr
To czynnik, który najmocniej zmienia wynik. Grunt nasycony wodą i skała dobrze przewodzą ciepło, a suchy piasek – słabo. Dla domu 150 m² różnica między skałą a suchym piaskiem to nawet trzykrotność długości odwiertu.
| Grunt | Orientacyjny pobór ciepła | Dom 150 m², nowy standard |
|---|---|---|
| Suchy piasek, żwir powyżej wód gruntowych | ok. 20 W/m | ok. 240 m |
| Glina, ił – wilgotne | ok. 30–40 W/m | ok. 120–160 m |
| Piasek, żwir nawodniony | ok. 50–65 W/m | ok. 75–95 m |
| Skała (piaskowiec, wapień, granit) | ok. 55–70 W/m | ok. 70–90 m |
Wartości są zbliżone do stosowanych w praktyce wytycznych VDI 4640 dla instalacji pracujących ok. 2400 godzin w roku (ogrzewanie + ciepła woda). Rzeczywisty układ warstw na Twojej działce ocenia geolog na etapie projektu robót geologicznych.
Standard ocieplenia domu
Im lepiej ocieplony dom, tym mniejsza pompa i krótszy odwiert. Dom 150 m² w standardzie WT 2021 potrzebuje ok. 120 m odwiertu na gruncie mieszanym, a ten sam metraż z lat 90. – ok. 225 m. Dlatego w starszym budynku najpierw warto zadbać o ocieplenie, szczelność i stolarkę o dobrych parametrach cieplnych, a dopiero potem dobierać źródło ciepła. Zapotrzebowanie obniża też rekuperacja, która odzyskuje ciepło z powietrza wywiewanego.
Ciepła woda i liczba domowników
Każda osoba to dodatkowo ok. 0,25 kW mocy pompy. W domu 150 m² różnica między 2 a 6 domownikami to ok. 15–25 m odwiertu.
Rodzaj ogrzewania w domu
Pompa gruntowa pracuje najefektywniej z ogrzewaniem podłogowym, przy niskiej temperaturze zasilania. Przy grzejnikach pompa zużywa więcej prądu, a odwiert wychodzi nawet nieco krótszy – ale rachunki za energię są wyższe. Głębokość odwiertu nie powinna więc decydować o wyborze grzejników.
Jeden głęboki odwiert czy kilka płytszych?
Łączną długość można wykonać jako jeden głęboki odwiert albo kilka płytszych. W domach jednorodzinnych najczęściej stosuje się odwierty o głębokości do 100 m, a większą długość dzieli się na kilka sond:
- Dom 150 m², nowy standard (ok. 120 m): zwykle 2 odwierty po ok. 60 m.
- Dom 150 m² po 2010 r. (ok. 165 m): zwykle 2 odwierty po ok. 80–85 m.
- Dom 150 m² z lat 90. (ok. 225 m): zwykle 3 odwierty po ok. 75 m.
Odwierty o głębokości powyżej 100 m wiążą się z dodatkowymi wymaganiami formalnymi (o tym niżej) i droższym sprzętem, dlatego wykonawcy zwykle ich unikają w domach jednorodzinnych.
Między odwiertami zachowuje się odstęp min. ok. 6 m (przy płytszych sondach ok. 5 m), żeby nie wychładzały się nawzajem. Projekt robót geologicznych określa też odległości od budynku, granicy działki, studni, szamba i przyłączy – na małej działce to one bywają ograniczeniem.
Odwiert pod pompę ciepła – formalności
Dla domu 150 m² każdy odwiert ma zwykle więcej niż 30 m, więc formalności dotyczą praktycznie każdej inwestycji:
| Głębokość pojedynczego odwiertu | Co jest potrzebne |
|---|---|
| Do 30 m (poza obszarami górniczymi) | Przepisy Prawa geologicznego i górniczego dotyczące projektu robót geologicznych nie mają zastosowania |
| Powyżej 30 m | Projekt robót geologicznych sporządzony przez geologa z uprawnieniami i zgłoszony staroście (w miastach na prawach powiatu – prezydentowi miasta). Organ ma 30 dni na sprzeciw – jeśli go nie wniesie, można wiercić. Po robotach sporządza się dokumentację z ich wykonania. |
| Powyżej 100 m | Dodatkowo plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne, zatwierdzany przez organ nadzoru górniczego |
Projekt i zgłoszenie zwykle załatwia firma wiertnicza lub współpracujący z nią geolog. Zaplanuj na to kilka tygodni przed wierceniem. Ogólny przegląd dokumentów potrzebnych przy budowie domu znajdziesz w artykule ABC budowy domu – formalności i dokumenty.
Odwiert pionowy czy kolektor poziomy dla domu 150 m²?
Zamiast odwiertów można ułożyć kolektor poziomy – rury zakopane ok. 1,2–1,5 m pod powierzchnią, poniżej strefy przemarzania. Kolektor jest tańszy w wykonaniu, ale potrzebuje dużo miejsca: grunt oddaje z 1 m² zwykle tylko ok. 10–35 W.
| Kryterium | Odwiert pionowy | Kolektor poziomy |
|---|---|---|
| Dom 150 m², nowy standard | ok. 120 m odwiertu (2 × ok. 60 m) | ok. 200–350 m² wolnej działki |
| Zajęcie terenu | Minimalne, kilka metrów kwadratowych | Nad kolektorem nie można budować ani sadzić drzew |
| Stabilność temperatury | Stała przez cały rok | Zależna od pory roku i pogody |
| Formalności | Projekt robót geologicznych powyżej 30 m | Zwykle bez projektu geologicznego |
| Chłodzenie pasywne latem | Bardzo dobre | Ograniczone |
Ile kosztuje i jak przebiega odwiert?
Firmy wiertnicze wyceniają odwiert zwykle za metr bieżący, więc w domu 150 m² płacisz za ok. 90–190 m wierceń, zależnie od gruntu i standardu budynku. Do tego dochodzą sondy, wypełnienie otworu, rozdzielacz, połączenia z budynkiem, glikol oraz projekt i dokumentacja geologiczna. Stawki różnią się regionalnie, dlatego najlepiej porównać kilka ofert – w kalkulatorze możesz wpisać cenę za metr z oferty i od razu przeliczyć koszt wierceń.
Typowy przebieg prac:
- Dobór pompy i dolnego źródła na podstawie zapotrzebowania domu na ciepło.
- Projekt robót geologicznych i zgłoszenie go do starosty, a następnie 30 dni oczekiwania na ewentualny sprzeciw.
- Wiercenie – dwa odwierty dla domu 150 m² zajmują zwykle od jednego do kilku dni.
- Montaż sond i wypełnienie otworu materiałem o dobrej przewodności cieplnej.
- Podłączenie do pompy ciepła, napełnienie glikolem i próba szczelności.
- Dokumentacja z wykonanych robót geologicznych.
Co się stanie, jeśli odwiert będzie za krótki?
- Grunt wokół sond wychładza się z sezonu na sezon, a pompa pobiera coraz zimniejszy glikol.
- Spada efektywność (COP) i rosną rachunki za prąd.
- W mroźne dni częściej włącza się grzałka elektryczna.
- W skrajnych przypadkach grunt wokół sondy może zamarzać.
Przedłużenie istniejącego odwiertu jest praktycznie niemożliwe – trzeba wykonać kolejny. Dlatego lepiej przyjąć ostrożniejszą wartość poboru ciepła (np. 40 W/m przy niepewnym gruncie) niż zaniżyć długość. Pomaga też latem chłodzenie pasywne: oddawanie ciepła z domu do gruntu regeneruje odwiert przed kolejnym sezonem grzewczym.
Twój dom ma inny metraż lub standard? Sprawdź wynik w kalkulatorze.
Oblicz długość odwiertu →FAQ – odwiert pod gruntową pompę ciepła
Jaka głębokość odwiertu na dom 150 m²?
W nowym, dobrze ocieplonym domu 150 m² z ogrzewaniem podłogowym zwykle ok. 80–140 m łącznie, najczęściej ok. 120 m w dwóch odwiertach po ok. 60 m. W domu po 2010 r. ok. 110–190 m, w starszym budynku ponad 200 m. Dokładny wynik zależy od gruntu.
Ile metrów odwiertu na 1 kW pompy ciepła?
Orientacyjnie ok. 13–23 m na 1 kW mocy pompy w zależności od gruntu: mniej w skale i gruncie nawodnionym, więcej w glinie, a w suchym piasku nawet ok. 40 m.
Ile odwiertów potrzeba pod pompę ciepła w domu 150 m²?
Najczęściej dwa odwierty po ok. 60–85 m, w odstępie min. ok. 6 m. W starszym, słabiej ocieplonym domu mogą być potrzebne trzy.
Czy odwiert pod pompę ciepła wymaga pozwolenia?
Odwiert głębszy niż 30 m wymaga projektu robót geologicznych sporządzonego przez geologa z uprawnieniami i zgłoszenia go staroście, który ma 30 dni na sprzeciw. Odwiert głębszy niż 100 m wymaga dodatkowo planu ruchu zakładu zatwierdzanego przez organ nadzoru górniczego.
Jak głęboki jest jeden odwiert pod pompę ciepła?
W domach jednorodzinnych pojedyncze odwierty mają zwykle od ok. 50 do 100 m. Większą łączną długość dzieli się na kilka odwiertów, żeby nie przekraczać 100 m.
Ile miejsca potrzeba na kolektor poziomy dla domu 150 m²?
W nowym standardzie zwykle ok. 200–350 m² wolnej działki, na której nie można później budować ani sadzić drzew. Odwiert pionowy zajmuje kilka metrów kwadratowych.